الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

56

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

نمىفهميم . و اخبارى كه دلالت دارند بر عدم جواز تصديق خبرى كه از قرآن شاهدى براى آن پيدا نشده ، بر خبر غير ثقه و يا صورت تعارض دو خبر حمل مىشوند ، چنانچه بسيارى از اخبار علاجيه ظاهر در همين صورت‌اند . سپس : اخبارى كه ذكر شد به فرض قبول دلالتشان ( بر طرح اخبار واحد ) و فراوانى تعدادشان ، قابل معارضه و مقابله با ادله‌اى كه بر حجيت خبر واحد اقامه خواهد شد ، نمىباشند . چرا كه آن اخبار موجب حصول قطع به حجيت خبر موثق‌اند . پس چاره‌اى نيست ( جز اينكه بگوييم : ) ظاهر اين اخبار ( كه منكرين به آنها تمسك كرده‌اند ) مراد نيست . تشريح المسائل * حاصل مطالب شيخ در پاسخ به طائفه دوم از اخبار مورد بحث چيست ؟ اين است كه : اگر ما از همهء پاسخ‌هاى قبلى هم صرف‌نظر كنيم ، و دلالت اخبار عرض را بر عدم حجيت خبر واحد مجرد قبول كنيم ، لكن ادله عقليه و نقليه‌اى در حجيت خبر واحد ثقه خواهد آمد كه بر اين اخبار مقدم‌اند . * جهت تقدم ادله عقليه و نقليه در حجيت خبر واحد ثقه بر اخبار عرض چيست ؟ ادله‌اى كه دلالت بر حجيت خبر واحد ثقه دارند خاص‌اند و اخبار عرض عام و يقدم الخاصّ على العام . * جهت خاص بودن ادله مورد نظر چيست ؟ 1 - اختصاص داشتن به خبر ثقه است . 2 - و به فرض متعارض بودن ( و عام و خاص نبودن ) باز ادله حجيت خبر واحد ثقه : از حيث دلالت قوىتر و از حيث تعداد بيشتر و مؤيد به بناء عقلاء هستند و لذا : اين ادله حجيت خبر واحد رجحان داشته و حجيت فعليه از آن ادله است و نه اخبار .